Biên soạn: Ban biên tập Tạo Chữ Đẹp. Cập nhật lần cuối: . Bộ chuyển chữ Old English và số La Mã chạy thử trên Chrome (Linux); công cụ báo thiết bị của bạn có vẽ được từng kiểu hay không. Cột “thường hiển thị” trong các bảng là nhận định dựa trên tài liệu của ứng dụng và đặc tính Unicode, không phải kết quả thử trên từng ứng dụng; hãy dán thử một dòng ngắn trước khi đăng. Nguồn ở cuối bài.
Chữ cổ: ba nghĩa, trang này nói về Old English
| “Chữ cổ” là… | Cần gì | Có ở trang này không |
|---|---|---|
| Chữ Old English (blackletter) Latin | Chuyển chữ thường sang ký tự Fraktur | Có, công cụ ở đầu trang |
| Chữ Hán, chữ Nôm | Bộ gõ và font Hán Nôm | Không |
| Chữ Việt cổ trang, thư pháp ông đồ | Font thư pháp, ảnh chữ | Không phải trọng tâm |
Old English ở đây nghĩa là kiểu blackletter dùng cho tiêu đề báo (đầu báo New York Times là ví dụ quen thuộc), thiệp mời cổ điển và biển hiệu quán. Điểm khác của công cụ này là con dấu thành lập: một dòng tên, một dòng năm kiểu “Est. MMXXVI” với số La Mã, thứ rất hợp phong cách cổ điển mà các trang chuyển chữ Old English khác không làm.
Cách tạo chữ cổ trong 3 bước
- Nhập tên. Tên quán, tên ký hoặc thương hiệu như “Old Town Coffee”. Nên ngắn và không dấu để nét cổ điển đều.
- Chọn nhãn năm. Chọn Est., Since hoặc Anno, nhập năm (để trống là năm hiện tại) và bật số La Mã nếu muốn.
- Chọn kiểu và sao chép. Năm kiểu: Old English mảnh, đậm, ký tên có hoa văn ❦, con dấu thành lập hai dòng, và chữ đầu từ Gothic kết hợp chữ nhỏ.
Ví dụ với “Old Town Coffee”
| Kiểu | Kết quả | Ghi chú |
|---|---|---|
| Old English nét mảnh | 𝔒𝔩𝔡 𝔗𝔬𝔴𝔫 ℭ𝔬𝔣𝔣𝔢𝔢 | Nét mảnh, hợp ký tên |
| Old English đậm | 𝕺𝖑𝖉 𝕿𝖔𝖜𝖓 𝕮𝖔𝖋𝖋𝖊𝖊 | Đậm hơn, hợp tên quán |
| Ký tên kiểu cổ | ❦ 𝔒𝔩𝔡 𝔗𝔬𝔴𝔫 ℭ𝔬𝔣𝔣𝔢𝔢 ❦ | Có hoa văn ❦ hai bên |
| Chữ đầu từ gothic + chữ nhỏ | 𝕺ʟᴅ 𝕿ᴏᴡɴ 𝕮ᴏꜰꜰᴇᴇ | Chữ đầu từ Gothic, phần còn lại chữ nhỏ; tiết chế hơn |
Mẫu con dấu thành lập hai dòng sinh ra kết quả như sau (dòng thứ hai là năm bằng số La Mã, năm do bạn chọn hoặc năm hiện tại):
𝕺𝖑𝖉 𝕿𝖔𝖜𝖓 𝕮𝖔𝖋𝖋𝖊𝖊
━━━ ❦ 𝔈𝔰𝔱. 𝔐𝔐𝔛𝔛𝔙ℑ ❦ ━━━
Trong bảng Fraktur của Unicode, chữ I hoa dùng ký tự ℑ. Vì vậy năm kết thúc bằng I hay II trông hơi khác các chữ La Mã còn lại. Đó là đặc điểm của bảng ký tự, không phải lỗi.
Est., Since hay Anno: chọn nhãn năm nào?
| Nhãn | Nghĩa | Hợp với | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Est. | Viết tắt của “established”, nghĩa là thành lập | Quán, tiệm, thương hiệu | Phổ biến nhất, có chấm cuối |
| Since | Từ năm | Cửa hàng gia đình, nghề thủ công | Dễ hiểu với người không quen tiếng Anh |
| Anno | Năm (tiếng Latin) | Tem, huy hiệu, kiểu cổ điển | Ít gặp hơn, trông cầu kỳ |
Nếu bạn để trống ô năm, công cụ dùng năm hiện tại trên thiết bị của bạn. Với thương hiệu thật, hãy nhập năm thành lập thật và kiểm tra lại số La Mã trước khi in hoặc đăng.
Chữ cổ dán được ở đâu?
| Nơi dán | Thường hiển thị? | Ghi chú |
|---|---|---|
| Bio Instagram, TikTok | Thường được | Mẫu hai dòng cần ứng dụng cho xuống dòng |
| Bài đăng, bình luận Facebook, Zalo | Thường được | Dùng cho tên và vài từ |
| Tên hiển thị Discord | Thường được | Kiểm tra quy tắc tên |
| Tên game | Tùy trò chơi | Nhiều game chặn ký tự lạ |
| Thiệp, menu in | Dùng font thật | Ký tự Unicode không in sắc nét như font; dùng font Gothic có tiếng Việt |
| Website | Không nên | Tiêu đề và SEO cần chữ thường |
Khi nào chữ cổ gây lỗi
- Dòng hai không xuống được. Mẫu con dấu hai dòng chỉ đẹp khi ứng dụng cho xuống dòng; trong ô một dòng, hãy chọn kiểu một dòng.
- Số La Mã sai năm. Công cụ chỉ chuyển 1 đến 3999; kiểm tra lại năm bạn nhập.
- Dấu và chữ ơ, ư. Chữ cổ không có chữ có dấu, nên một phần dòng có thể quay về dạng thường.
- Chữ I không khớp tìm kiếm. ℑ khác chữ I thường; không dùng cho tên cần tìm thấy.
- Khó đọc. Blackletter đẹp ở dòng ngắn; dòng dài rất nặng mắt.
Dùng chữ cổ thế nào cho đẹp
Một quy tắc nhỏ: giữ chữ cổ cho đúng một phần, thường là tên, và phần còn lại viết chữ thường. Ví dụ tên quán bằng Old English đậm, dòng “Est.” và năm nhỏ hơn, còn địa chỉ viết bình thường. Với in ấn hoặc website, dùng font thật như Texturina để chữ nét sắc và có đủ dấu tiếng Việt, rồi thêm ký tự cổ từ công cụ cho bio và mạng xã hội. Công cụ có sẵn cú pháp CSS cho Texturina.
Kiểu chữ liên quan
- Chữ Gothic — Fraktur cho tên game, có khung ký hiệu
- Kiểu chữ trang trí — khung hộp, đường kẻ cho tiêu đề
- Chữ cách điệu — tự dựng công thức
- Chữ nhỏ — chữ nhỏ để làm dòng năm
Xem toàn bộ danh mục ở trang các kiểu chữ.
Nguồn và cách chúng tôi kiểm tra
Chuyển số La Mã theo quy tắc chuẩn từ 1 đến 3999. Tài liệu tham khảo: Biểu đồ Unicode: Mathematical Alphanumeric Symbols (U+1D400); Wikipedia: Blackletter; Wikipedia: Số La Mã; Google Fonts: Texturina. Kiểm tra lần cuối ở lần cập nhật gần nhất ().
Câu hỏi thường gặp
“Chữ cổ” có phải chữ Nôm hay chữ Hán không?
Trong tiếng Việt, “chữ cổ” có thể chỉ chữ Hán, chữ Nôm hoặc kiểu chữ Việt xưa. Trang này nói về chữ cổ phong cách Old English, tức blackletter Latin dùng cho ký tên, con dấu và tên thương hiệu. Muốn chữ Nôm hay chữ Hán thật, bạn cần bộ gõ và font riêng, không phải công cụ này.
Vì sao có con dấu thành lập kiểu “Est. MMXXVI”?
Kiểu chữ cổ thường đi với dòng năm thành lập để tạo cảm giác lâu đời, như trên logo quán, tiệm hoặc bia. Công cụ có sẵn mẫu hai dòng với tên và năm bằng số La Mã, bạn đổi nhãn Est., Since hay Anno, nhập năm hoặc để trống để dùng năm hiện tại, và tắt số La Mã nếu muốn số thường.
Số La Mã trong công cụ chuyển đến năm nào?
Công cụ chuyển số nguyên từ 1 đến 3999 sang số La Mã chuẩn, ví dụ 2026 thành MMXXVI. Năm ngoài khoảng này giữ nguyên chữ số thường. Hãy kiểm tra lại năm bạn nhập nếu thấy kết quả lạ.
Chữ I trong năm La Mã trông giống ℑ có đúng không?
Đúng. Trong bảng Fraktur của Unicode, chữ I hoa không nằm ở vị trí thông thường mà dùng ký tự ℑ (ký hiệu phần ảo trong toán học). Nó vẫn hiển thị là chữ I Gothic, nhưng nếu dán vào văn bản cần tìm kiếm thì sẽ không khớp chữ I thường.
Chữ cổ có dấu tiếng Việt không?
Chữ blackletter Unicode chỉ có chữ Latin cơ bản, nên chữ có dấu được ghép từ chữ nền và dấu rời, chữ ơ và ư giữ nguyên. Ở tên thương hiệu ngắn, hãy chọn Bỏ dấu để dòng cổ điển đều hơn.
Chữ cổ khác chữ Gothic ở trang kia thế nào?
Cùng họ blackletter, nhưng trang này tập trung vào phong cách cổ điển: con dấu thành lập, ký tên và kết hợp chữ nhỏ. Trang Gothic tập trung vào tên game, khung ký hiệu và font Gothic có tiếng Việt.