Biên soạn: Ban biên tập Tạo Chữ Đẹp. Cập nhật lần cuối: . Bảng Alt code lấy từ bảng mã CP437 và CP1252 đã công bố; chúng tôi chưa kiểm tra trên máy Windows tiếng Việt. Các nhận định về từng ứng dụng dựa trên tài liệu công khai và đặc tính Unicode, không phải kết quả thử trên từng ứng dụng thật; hãy dán thử một dòng ngắn trước khi đăng hoặc trả phí đổi tên. Nguồn ở cuối bài.
Trang này trả lời câu hỏi “gõ kí tự đặc biệt bằng bàn phím thế nào”: Alt code trên Windows là cách phổ biến nhất, còn trên điện thoại gần như luôn là sao chép và dán. Bảng ở đầu trang cho bạn tìm ký tự theo tên hoặc mã, rồi chạm để thấy ký tự; để chọn ký tự theo nhóm, dùng bảng kí tự đặc biệt.
Cách gõ Alt code trong bốn bước
- Bật Num Lock. Dùng bàn phím số bên phải; trên laptop không có cụm số riêng, bạn có thể phải bật chế độ số bằng phím Fn.
- Giữ phím Alt. Giữ Alt bên trái và không nhả.
- Gõ mã số. Nhập dãy số trên bàn phím số, ví dụ 3 cho ♥.
- Nhả Alt. Ký tự xuất hiện tại con trỏ.
Hàng số phía trên chữ cái không dùng được cho Alt code; phải là bàn phím số.
Vì sao có hai kiểu mã: Alt+số và Alt+0+số
Đây là điều ít trang giải thích. Theo mô tả trên Wikipedia và trên blog của một kỹ sư Microsoft, Alt+số không có số 0 đứng đầu dùng bảng mã OEM của máy, thường là CP437 trên Windows tiếng Anh. Còn Alt+0 rồi số (ví dụ 0149) dùng bảng mã ANSI của Windows, thường là CP1252. Mỗi bảng mã chỉ có tối đa 256 vị trí nên Alt code không thể gõ mọi ký tự. Hệ quả:
- Các biểu tượng như ♥ ♦ ♣ ☺ ♪ nằm ở các mã thấp của CP437, nên gõ bằng Alt+số không có số 0 (ví dụ Alt+3).
- Các ký hiệu như €, ©, ™, • nằm trong CP1252, nên gõ bằng Alt+0 (ví dụ Alt+0128 cho €).
- Sao ★, hoa ✿, khung ꧁ ꧂ và đa số ký tự đặc biệt khác không nằm trong cả hai bảng, nên không có Alt code thông thường.
Ngoài ra, theo bài viết trên blog Old New Thing, giá trị mã được lấy theo modulo 256 trong nhiều ứng dụng, nên nhập quá 255 có thể ra ký tự bất ngờ; blog Old New Thing giải thích lịch sử này. Chúng tôi giữ bảng dưới đây trong phạm vi 0 đến 255.
Bảng Alt code hay dùng
Bảng là một phần của công cụ ở đầu trang với khoảng 80 ký tự; dưới đây là mẫu nhỏ để bạn hình dung. Ô trống nghĩa là ký tự không có mã trong bảng đó.
| Ký tự | Alt + số | Alt + 0 + số | Tên |
|---|---|---|---|
| ♥ | 3 | — | Cơ |
| ♦ | 4 | — | Rô |
| ♣ | 5 | — | Chuồn |
| ☺ | 1 | — | Mặt cười trắng |
| ♪ | 13 | — | Nốt móc đơn |
| ♫ | 14 | — | Hai nốt nối |
| • | 7 | 0149 | Chấm tròn đặc |
| € | — | 0128 | Euro |
| © | — | 0169 | Bản quyền |
| £ | 156 | 0163 | Bảng Anh |
| ± | 241 | 0177 | Cộng trừ |
| ═ | 205 | — | Kẻ ngang đôi |
| ░ | 176 | — | Khối mờ nhạt |
| ¿ | 168 | 0191 | Chấm hỏi ngược |
Ví dụ từng phím: gõ “Tôi ♥ bạn” trên Windows
Giả sử bạn đang ở ô nhập và muốn viết “Tôi ♥ bạn”. Bạn gõ chữ “Tôi ” như bình thường bằng bộ gõ tiếng Việt. Sau đó giữ Alt, bấm 3 trên bàn phím số, rồi nhả Alt; ♥ xuất hiện. Tiếp tục gõ “ bạn”. Vì Alt code đi qua bảng mã OEM, ký tự ♥ có thể hiện khác tuỳ font ở ứng dụng, nhưng mã gốc vẫn là U+2665 theo Unicode. Nếu bạn muốn dùng ký tự này nhiều lần, sao chép từ bảng sẽ nhanh hơn việc nhớ mã.
Nên gõ bằng Alt code hay sao chép
| Nhu cầu | Cách nhanh nhất | Lý do |
|---|---|---|
| Một vài ký tự quen dùng như ♥ ♪ • | Alt code | Ngắn, không cần mở trang |
| Ký tự trang trí như ★ ✿ ꧁ | Sao chép từ bảng | Không có Alt code thông thường |
| Tên game có khung | Công cụ tạo tên | Đếm giới hạn ngay |
| Điện thoại, máy Mac | Sao chép và dán | Không có Alt code |
| Trong game có hỗ trợ Alt | Alt code | Một số game hướng dẫn như vậy, ví dụ Audition |
Về game, trang hỗ trợ của VTC Game cho Audition hướng dẫn giữ phím Alt và nhập số từ cụm phím số; bảng mã của họ ở dạng ảnh nên chúng tôi không chép lại. Xem kí tự đặc biệt Audition để biết thêm. Ở các game khác, chưa có nguồn nên không khẳng định Alt code có tác dụng.
Windows tiếng Việt và bảng mã khác
Bảng mã CP437 và CP1252 như trên là của Windows tiếng Anh. Với Windows dùng ngôn ngữ hệ thống tiếng Việt, theo Wikipedia bảng mã ANSI tiếng Việt là Windows-1258, nên Alt+0 và số có thể cho kết quả khác ở các mã trên 127. Chúng tôi không có máy Windows tiếng Việt để kiểm tra, vì vậy chỉ coi bảng trên là hướng dẫn cho cấu hình mặc định tiếng Anh. Hãy thử một ký tự rồi mới dùng hàng loạt.
Máy Mac, Linux và điện thoại
| Thiết bị | Cách thường dùng | Ghi chú |
|---|---|---|
| Windows | Alt code hoặc sao chép | Cần bàn phím số |
| Mac | Bảng ký tự trong hệ thống hoặc sao chép | Không có Alt code; một số kiểu bàn phím cho nhập mã Unicode |
| Linux | Sao chép hoặc nhập mã Unicode nếu môi trường hỗ trợ | Tuỳ môi trường máy tính |
| iPhone và iPad | Sao chép và dán | Không có Alt code |
| Android | Sao chép và dán, hoặc nhấn giữ phím | Tuỳ bàn phím |
Trên điện thoại, cách thực tế nhất là sao chép từ công cụ. Xem hướng dẫn chi tiết ở cách copy paste chữ kiểu trên điện thoại. Các cách nhập theo mã Unicode ở Mac, Linux không được kiểm tra trên trang này; chúng tôi chỉ nêu để bạn biết là có.
Bàn phím chữ kiểu: có cần không
Một số ứng dụng gọi là “bàn phím chữ kiểu” thay đổi ký tự khi bạn gõ. Về bản chất chúng làm cùng việc với công cụ web: thay chữ cái thường bằng ký tự Unicode khác. Khác biệt là chúng yêu cầu quyền bàn phím, thường rộng, nên hãy đọc kỹ quyền trước khi cài. Với phần lớn người dùng, mở công cụ trên trình duyệt, tạo, sao chép và dán là đủ và không cần cấp quyền gì. Để hiểu chữ kiểu hoạt động ra sao, đọc chữ kiểu là gì.
Alt code không ra đúng ký tự: kiểm tra gì
| Hiện tượng | Nguyên nhân có thể | Cách xử lý |
|---|---|---|
| Không ra gì | Num Lock tắt hoặc dùng hàng số | Bật Num Lock, dùng bàn phím số |
| Ra ký tự khác với bảng | Bảng mã hệ thống khác, ví dụ máy Windows tiếng Việt | Thử Alt+0 hoặc sao chép từ bảng |
| Ra ký tự lạ ở mã trên 255 | Giá trị có thể bị lấy theo modulo 256 | Giữ trong phạm vi 0 đến 255 |
| Ký tự hiện ô vuông | Font của ứng dụng thiếu hình | Xem lỗi ô vuông và đổi font |
| Laptop không có bàn phím số | Thiếu cụm số riêng | Bật chế độ số bằng Fn hoặc dùng bảng sao chép |
Xem thêm
- Kí tự đặc biệt: bảng đầy đủ
- Tạo tên kí tự đặc biệt
- Kí tự đẹp copy paste
- Lỗi ô vuông
- Cách gõ kí tự đặc biệt trên máy tính và điện thoại
Nguồn và cách chúng tôi kiểm tra
Mô tả Alt code, bảng mã CP437 và CP1252 lấy từ các tài liệu đã nêu; chưa kiểm tra trên máy Windows tiếng Việt. Tài liệu tham khảo: Wikipedia: Alt code (bảng CP437/CP1252); The Old New Thing: lịch sử Alt+số và vì sao Alt+9731 đôi khi ra trái tim; Wikipedia: Windows-1258 (bảng mã Windows tiếng Việt); Unicode FAQ: Display of Unsupported Characters. Kiểm tra lần cuối ở lần cập nhật gần nhất ().
Câu hỏi thường gặp
Alt code là gì và dùng được trên máy nào?
Alt code là cách gõ ký tự bằng cách giữ phím Alt và nhập một dãy số trên bàn phím số. Cách này chỉ dùng trên Windows và cần bàn phím số riêng hoặc chế độ Num Lock trên laptop. Điện thoại và máy Mac không có tính năng này.
Vì sao Alt+3 ra tim còn Alt+03 hoặc Alt+0003 thì không?
Alt+số không có số 0 đứng đầu dùng bảng mã OEM, thường là CP437 trên Windows tiếng Anh, nơi số 3 ứng với ♥. Alt+0 rồi số dùng bảng mã ANSI (thường CP1252), nơi các mã thấp là ký tự điều khiển. Vì vậy các biểu tượng như ♥ ♦ ♣ chỉ ra bằng Alt+số không có số 0.
Windows tiếng Việt có dùng bảng mã khác không?
Có thể. Bảng mã Windows cho tiếng Việt là CP1258, và máy dùng ngôn ngữ hệ thống tiếng Việt có thể ánh xạ Alt code theo bảng mã đó thay cho CP1252. Chúng tôi chưa kiểm tra trên máy Windows tiếng Việt, nên hãy thử một ký tự trước khi dựa vào bảng.
Gõ kí tự như ★ hoặc ꧁ bằng bàn phím thế nào?
Các ký tự đó không có Alt code trong bảng thông thường. Cách đơn giản nhất là chọn từ bảng ký tự và sao chép. Trên một số hệ điều hành và ứng dụng còn có cách nhập theo mã Unicode, ví dụ Alt+X trong Microsoft Word, nhưng chúng tôi chỉ nêu để bạn biết chứ chưa kiểm tra từng ứng dụng.
Bàn phím chữ kiểu trên điện thoại có an toàn không?
Ứng dụng bàn phím bên thứ ba có thể yêu cầu quyền truy cập rộng, vì vậy hãy đọc kỹ quyền trước khi cài. Bạn không cần bàn phím riêng: dùng công cụ trên trình duyệt rồi sao chép dán là đủ để có chữ kiểu và ký tự đặc biệt.